Orta Doğu’da ilan edilen geçici ateşkes sonrası petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarında düşüş yaşansa da, enerji piyasaları hala saldırılar öncesi seviyelerin üzerinde seyrediyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın 8 Nisan’da duyurduğu ateşkes anlaşması sonrası petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarında belirgin bir düşüş yaşandı. Ancak, enerji fiyatları hala çatışmaların başlamasından önceki döneme göre yüksek seviyelerde seyrediyor.
İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının devam etmesi ve İran’ın ateşkes ihlali iddiaları, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinin düşük kalmasıyla birlikte enerji piyasalarındaki belirsizliği artırıyor.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a başlattığı saldırıların ardından artan gerilim, Donald Trump’ın 8 Nisan’da saat 01.30’da ateşkesi kabul ettiğini açıklamasıyla kısmen dindi. Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini ve İran’dan gelen 10 maddelik teklifin müzakere için uygun bir zemin oluşturduğunu belirtti.
İran yönetimi ise saldırıların durması halinde misillemeyi sonlandıracağını duyurdu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, koordinasyon içinde Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin iki hafta mümkün olacağını bildirdi. Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, İsrail’in Lübnan saldırılarının ateşkes ihlali olduğunu vurgulayarak ABD’nin savaş ile ateşkes arasında bir seçim yapması gerektiğini söyledi.
Hürmüz Boğazı’nın güvenli geçişe izin veren iki ülke olan Umman ve İran’ın karasularını kapsadığına dikkat çeken Hatibzade, ABD’nin saldırganlığını durdurması halinde Tahran’ın da güvenli geçişe imkan tanıyacağını ifade etti. Küresel petrol ticaretinin önemli bir kısmının yapıldığı bu kritik noktadaki gelişmeler, enerji piyasalarını etkilemeye devam ediyor.
Krizin 6. haftasında ABD ile İran arasında sağlanan geçici ateşkes, enerji fiyatlarında düşüşü tetikledi. Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın tam açılması şartıyla kabul ettiği 2 haftalık ateşkes anlaşmasının duyurulmasıyla Brent petrolün varil fiyatı 8 Nisan’da uluslararası piyasalarda 100 doların altına geriledi.
Saldırılardan önceki son işlem günü olan 27 Şubat’ta Brent petrol 72,48 dolar, Batı Teksas (WTI) petrol ise 67,02 dolardan kapanmıştı. 10 Nisan’da Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 azalarak 95,2 dolardan, WTI ise 96,57 dolardan işlem gördü. Ancak 10 Nisan itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı, saldırı öncesi seviyelere göre hala yüzde 31,3 daha yüksekti.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar nedeniyle bu yıl için ortalama petrol fiyatı tahminini 78,84 dolardan 96 dolara yükseltti.
Doğal gaz fiyatları da ateşkesle sert düşüş yaşadı. Katar’ın Ras Laffan tesislerindeki üretimi durdurmasıyla küresel LNG arzında riskler oluşmuştu. Hollanda merkezli TTF’de işlem gören Mayıs vadeli doğal gaz kontratları, 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,51 avrodan kapanırken, 2 Mart’ta yüzde 37,2 artışla 43,23 avroya yükselmişti. Ateşkes sonrası 8 Nisan’da yüzde 17,5 gerileyerek 43,9 avroya indi. 10 Nisan’da ise 43,63 avrodan işlem gördü. Saldırı öncesi döneme göre doğal gaz fiyatlarında yüzde 38,4 artış kaydedildi.
Kömür piyasasında da benzer bir seyir izlendi. Asya piyasaları için referans olan Newcastle kömür Mayıs vadeli kontratı, saldırılardan önce 27 Şubat’ta ton başına 118,5 dolarken, 2 Mart’ta 128,7 dolara, 20 Mart’ta ise 146,5 dolara kadar yükselmişti. Geçici ateşkes sonrası 10 Nisan’da ton başına kömür fiyatları, saldırı öncesi seviyelere göre yüzde 13,8 artışla 134,9 dolardan haftayı tamamladı.
Yorum Yap