Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencileri, denizlerdeki “hayalet ağ” sorununa karşı suda çözünebilen balık ağı geliştirdi.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencileri, deniz ekosistemlerini tehdit eden “hayalet ağ” sorununa karşı önemli bir adım attı. Öğrenciler, suda çözünebilen balık ağı projesi geliştirerek TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nın Çevre ve Enerji kategorisinde birincilik elde etti. Bu biyopolimer tabanlı ağların, birkaç yıl içinde kullanıma sunularak deniz canlılarını koruması hedefleniyor.
Denizlerde kaybolan veya terk edilen plastik balık ağları, “hayalet ağ” olarak biliniyor ve çevre için büyük bir tehdit oluşturuyor. Bu ağlar, uzun yıllar boyunca deniz altında avlanmaya devam ederek balık, yunus, kaplumbağa ve deniz kuşları gibi birçok canlının ölümüne neden oluyor. Hayalet ağlar ayrıca mercan resiflerine zarar veriyor ve çözündüklerinde mikroplastik yayılımına yol açıyor.
Türkiye, son on bir yılda 2,9 milyon metrekare hayalet ağı denizlerden temizleyerek bu soruna karşı mücadele ediyor. Ancak bu temizlik çalışmaları, önemli kaynak ve zaman gerektiriyor. Dünya genelinde bu çevresel felakete kalıcı çözümler bulma arayışları sürüyor.
Türkiye’deki çözüm, Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden geldi. “Pagit Spektrum: DEEPNETS” ekibi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencileri Hakan Çevik, Umut Günay, Barış Can Gökçe, Biyomühendislik öğrencileri Beril İralgil, İrem Akalan ve Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi Özge Göksu’dan oluşuyor. Ekibin projesine TÜBİTAK da destek sağlıyor.
Projenin akademik danışmanlığını Manisa Celal Bayar Üniversitesi Proje Koordinasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi’nden Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt yürütüyor. Ekip, ödül kazanan “Eriyebilen Ağlar” projesiyle çalışmalarını hız kesmeden sürdürüyor. Çalışmanın temelini suda çözünebilen biyopolimer tabanlı yapılar oluşturuyor.
Üniversite bünyesinde, geliştirilen ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyon çalışmaları devam ediyor. Bu çalışmalar, ağların hem çevresel etkilerini en aza indirmeyi hem de balıkçılık faaliyetlerinde etkin bir şekilde kullanılabilmesini sağlamayı amaçlıyor.
Laboratuvar ortamında elde edilen verilerin gerçek deniz koşullarında doğrulanması amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor. Bu sayede ürünün performansı ve çevresel uyumu kapsamlı bir şekilde analiz edilecek.
Patent çalışmaları da devam eden projenin, bu süreçlerin tamamlanmasının ardından birkaç yıl içerisinde son kullanıcıyla buluşturulması hedefleniyor. Petrol bazlı olmayan bu ağlar, denizde kaybolduğunda çözünerek doğaya ve deniz canlılarına zarar vermeyecek.
Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi, seri üretimi kendileri yapmayacak. Patent haklarını almak koşuluyla isteyen firmalar üretim yapabilecek, bu da balıkçılık sektöründe hızlı bir dönüşümün önünü açacak. Ekibin hayali, 2030’lardan itibaren “hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan” oluşturmak. Bu çalışma, yalnızca Türkiye için değil, tüm dünya suları için önemli faydalar sağlayacak.
Yorum Yap