ABD-İran ateşkesindeki gerginlik küresel piyasalarda dalgalanma yaratırken, İran saldırı iddialarını sürdürüyor. Gözler ABD’nin kritik verilerinde.
Küresel piyasalar, ABD ile İran arasında varılan geçici ateşkesin İran tarafından ihlal edildiği iddialarıyla gergin bir seyir izliyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İsrail’in Lübnan ve İran adalarına yönelik saldırılarını ateşkesin ihlali olarak değerlendirdi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise bu iddiaları reddetti. Yatırımcılar, Orta Doğu’daki bu gelişmelerin yanı sıra bugün ABD’de açıklanacak büyüme ve Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) Fiyat Endeksi verilerine odaklandı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile yaptığı telefon görüşmesinde İsrail’in Siri ve Lavan adalarına düzenlediği saldırıları ateşkes ihlali olarak niteledi. Pezeşkiyan, İran’ın Lübnan’da ateşkes sağlanması şartını sunduğunu ve her türlü saldırıya karşılık vereceğini vurguladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının ABD ile varılan geçici ateşkese aykırı olduğunu belirtti. Erakçi, “Top ABD’nin sahasında. Dünya, ABD’nin taahhütlerini yerine getirip getirmeyeceğini izliyor” ifadelerini kullandı. Bakan, ABD’nin ateşkes ile İsrail aracılığıyla devam eden savaş arasında bir seçim yapması gerektiğini aktardı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının İran ile yapılan geçici ateşkesin bir parçası olmadığını açıkladı. Vance, “Asla böyle bir söz vermedik” diyerek İran’ın iddialarını yalanladı. Bu gelişmeler, Hürmüz Boğazı’nda geçişlerin sürmesiyle birlikte ateşkesin bozulabileceği yönündeki endişeleri artırdı.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, 11 Nisan Cumartesi günü İslamabad’da gerçekleştirilecek ABD-İran müzakerelerinin ilk turuna Başkan Yardımcısı JD Vance’in katılacağını duyurdu. Leavitt, görüşmelere ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner’in öncülük edeceğini bildirdi.
ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) 17-18 Mart toplantı tutanaklarını yayımladı. Tutanaklar, Fed yetkililerinin çoğunun enflasyon ve istihdama yönelik risklerin Orta Doğu’daki çatışmalarla arttığını değerlendirdiğini gösterdi. Ayrıca, tutanaklar çatışmanın ardından hem faiz indirimi hem de faiz artırımı senaryolarının masada olduğunu ortaya koydu.
Analistler, bugün ABD’de açıklanacak büyüme ve Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) Fiyat Endeksi verilerini yakından takip ediyor. Yarın açıklanacak enflasyon verileri de bankanın gelecekteki para politikası yol haritasına ilişkin önemli bilgiler sunacak.
New York borsası dün Orta Doğu’daki geçici ateşkes ve düşen petrol fiyatlarının etkisiyle pozitif bir seyir izledi. Dow Jones endeksi yüzde 2,85, S&P 500 endeksi yüzde 2,51 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,80 değer kazandı. Ancak ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne satıcılı başladı.
Orta Doğu’daki geçici ateşkesin bozulabileceği endişeleri tahvil piyasasında sert hareketlere yol açtı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 4,23’ten yüzde 4,29’a yükselerek kapanırken, yeni işlem gününde yüzde 4,30 seviyesinde işlem görüyor. Altın fiyatları da ateşkes ihlali haber akışından etkilenerek dün kazançlarının önemli bir kısmını geri verdi. Ons altın yüzde 0,3 artışla 4 bin 719 dolardan kapandı ve yeni günde yatay seyretti.
Brent petrolün varil fiyatı, Hürmüz Boğazı’nın geçişlere tekrar açılmasının ardından dün yüzde 8,2 düşüşle 94,5 dolara geriledi. Yeni işlem gününde ise geçici ateşkesin bozulabileceği endişeleriyle yüzde 0,3 yükselişle 94,8 dolardan alıcı buldu.
Avrupa borsaları dün alıcılı bir seyir izlerken, Orta Doğu’daki geçici ateşkes haberiyle bölgede risk iştahı yükseldi. Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 5,1, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 4,5, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 3,7 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 2,5 yükseliş kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar ise yeni güne satıcılı başladı.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, ABD ile İran arasındaki geçici ateşkese rağmen Avrupa’da yüksek enerji fiyatlarının kısa sürede düşmeyeceğini belirtti. Itkonen, krizin kısa süreli olmayacağını vurguladı ve “Şu anda yüksek enerji fiyatlarına yol açan bu krizin kısa süreli olacağına dair kendimizi kandırmamalıyız” dedi.
Itkonen, AB’nin enerji tedarikinde Hürmüz Boğazı’nın kritik rolüne dikkat çekti. AB’nin sıvılaştırılmış doğal gazının (LNG) yaklaşık yüzde 8,5’i, ham petrol ve petrol ürünlerinin yüzde 7’si, jet yakıtı ve dizelin ise yaklaşık yüzde 40’ı bu boğazdan sağlanıyor.
Diplomatik tarafta, Orta Doğu’da geçici ateşkesin bozulabileceği endişeleri bölgede de etkili oldu. AB başkanları, 7 Avrupa ülkesi ile Kanada’nın liderleri, ABD-İran arasında İsrail’i de kapsayan geçici ateşkesin savaşa hızlı ve kalıcı bir son vermek için müzakerelerin önünü açması gerektiğini açıkladı.
Asya borsalarında, Orta Doğu’daki geçici ateşkesin bozulabileceği endişesiyle artan risk algısı negatif bir seyir izletti. Bölge ekonomileri çatışmalar esnasında Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatılmasından büyük ölçüde etkilenirken, Orta Doğu’daki çatışmaların tekrar başlayabileceği endişesi piyasalarda risk algısını artırdı.
Japonya Savunma Bakanı Koizumi Şinciro, başkent Tokyo’yu ziyaret eden Avustralya Savunma Bakanı Richard Marles ile görüştü. Koizumi, görüşme sonrası düzenlenen basın toplantısında “Orta Doğu küresel dikkatleri üzerine çekse de Japonya çevresi ve Hint-Pasifik bölgesinde güvenliğimize yönelik bir boşluk oluşmasına izin vermemeliyiz” dedi.
Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,8, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 değer kaybetti.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi dün alış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 4,76 değer kazanımıyla 13.536,84 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal kapanışın yüzde 0,25 altında 15.780,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, dünü 44,5030’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 44,5310’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD’de büyüme, PCE Fiyat Endeksi ve toptan eşya stoklarının takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.700 puan direnç, 13.400 ve 13.300 puan ise destek konumunda bulunuyor.
Yorum Yap