İnternetten ürün satın alırken model adı veya teknik stok kodunu bilmeyen müşteriler ile geniş ürün kataloglarını kullanıcılara zahmetsizce ulaştırmak isteyen işletmeler için alışveriş süreci bütünüyle değişiyor.
Kullanıcılar artık mağaza içi filtrelerle uğraşmak yerine neye ihtiyaç duyduklarını kendi günlük ifadeleriyle anlatabiliyor. Akıllı asistanlar bu ifadeleri mağazanın doğrulanmış katalog verileriyle eşleştirerek sunuyor. Müşterinin aktardığı detayların yetersiz kalması halinde sistem tahmin yürütmüyor, ürünün boyutu, kullanım amacı ya da modeli gibi eksik ayrıntıları doğrudan alıcıya yöneltiyor. Ürünlerin fiyatı, stok durumu ve güncel kampanyalar ise yapay zekanın geçmiş hafızasından değil, doğrudan sitenin kendi veri kaynağından alınıyor.
Yapay zeka modellerini basit birer sohbet aracı olmaktan çıkarıp işletmenin canlı veri tabanına bağlayan Fiberport, Türkiye’de yapay zeka üzerinden alışveriş altyapısını kuran ilk yazılım markası olduğunu duyurdu. Çalışma, Ticaret Bakanlığı verileri doğrultusunda 2025 yılında yüzde 52,2 genişleyerek yaklaşık 4,57 trilyon TL büyüklüğe ulaşan yerli e-ticaret sektörüne hitap ediyor. Türkiye pazarının dolar karşılığı ise yaklaşık yüzde 29’luk artışla 115 milyar doları geçmiş durumda. Çevrim içi işletmeler, ChatGPT e-ticaret entegrasyonu vasıtasıyla kendi sistemlerini popüler üretken yapay zeka platformlarına uyumlu hale getirebiliyor.
Satın alma yolculuğu ve küresel protokoller
Hizmetin ödeme mimarisi dünyadaki güncel e-ticaret standartlarıyla örtüşüyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT için sunduğu Instant Checkout özelliğinin beklenen esnekliği karşılayamadığını bildirerek satıcıların kendi tahsilat kanallarını işletmesini teşvik etmiş ve keşif sürecine ağırlık vermişti. Benzer şekilde Google da Ocak 2026’da Shopify iş birliğinde Universal Commerce Protocol (UCP) altyapısını duyurmuş, Gemini ve AI Mode üzerinden tahsilat testlerini ilk olarak ABD’deki uygun mağazalarla hayata geçirmişti.
Yerli e-ticaret ekosisteminde sohbet içi ödeme koşullarının olgunlaşmasını beklemek yerine keşif ve sepet kurma adımlarını yapay zekaya emanet eden, nihai ödemeyi mağazaya yönlendiren yöntem öneriliyor. Yazılım ekibi benimsedikleri kurguyu "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" biçiminde aktarıyor. Bu sayede işletmelerin mevcut sanal POS yapıları, kargo anlaşmaları, adres teyitleri ve fatura düzenleri bozulmadan korunuyor.
İlgili ülke, satıcı hesabı ve ödeme altyapısı onay verdiğinde ödemenin kısmen sohbet kanalında bitirilmesi ikincil seçenek şeklinde sunuluyor. Ancak bunun yalnızca bir API eklemesinden ibaret olmadığı, sipariş teyidi, provizyon, hata akışları ve iade mekanizmalarının titizlikle test edilmesi gerektiği belirtiliyor. ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot ve Perplexity gibi platformlar farklı yeteneklere sahip olduğundan kapsam her işletme için ayrı ayrı planlanıyor. Bahsi geçen platformlar ticari bir ortaklık şeklinde değil, entegrasyon değerlendirme sahaları olarak nitelendiriliyor.
Sistemin kullanıcılara ve mağazalara sunduğu imkanlar şu şekilde listeleniyor:
- Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
- Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
- Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
- Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.
Türkiye’deki ticari gereksinimler de altyapıya entegre ediliyor. Türk lirası üzerinden fiyatlama, KDV seçenekleri, taksit baremleri, peşin indirimleri, kargo baremleri ve fatura kuralları sitenin mevcut yapısından çekiliyor. Asistan kendi inisiyatifiyle indirim veya vade belirleyemiyor. PayTR, iyzico ve bankaların POS entegrasyonları mevcut anlaşmalara göre şekilleniyor, sohbet alanına kredi kartı bilgisi girilmesine izin verilmiyor. Ödeme onayı yalnızca ödeme kuruluşundan gelen sunucu bildirimiyle alınıyor ve tekrarlayan çekimleri önlemek adına mutabakat kontrolleri işletiliyor.
Mağaza sistemlerinin entegrasyonu ve protokol yapısı
Bu hizmeti almak isteyen satıcıların mağaza altyapılarını sıfırdan kurmaları gerekmiyor. Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft veya butik altyapılarda API kotaları, yetki seviyeleri ve sepet yapıları önceden inceleniyor. Bu isimler hazır modül taahhüdü değil, altyapı uyumluluk değerlendirmesini temsil ediyor. Muhasebe, ERP ve depo kayıtlarının farklı alanlarda veya tablolarda tutulduğu yapılarda öncelikle referans alınacak ana veri kaynağı tespit ediliyor. Eski fiyat ve yanlış stokları yapay zekayla hızlandırmanın çözüm olmayacağı belirtilerek tüm birimlerin tek elden eşleştirilmesi sağlanıyor.
Ticaret modellerinde kullanılan temel standartlar farklı amaçlarla geliştirilmiştir:
Protokol · Geliştiren · Görevi
MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı
ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart
UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart
Güvenlik tarafında sorgulama ve ödeme yetkileri ayrıştırılarak yönetiliyor. OAuth ve oturum tecritleri uygulanırken sistem anahtarları kesinlikle tarayıcıya yansıtılmıyor. Mükerrer siparişler idempotency mekanizmasıyla engellenirken katalogdaki müşteri notları komut sayılmıyor.
Model özellikle şu dört ticari faaliyete sahip şirketlere öneriliyor:
- Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. "Bende şu model var, hangi parça uyar?" sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
- Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
- Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
- Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.
Eksik kataloglar doğrudan yapay zekaya açılmıyor, öncelikle veri tabanı düzenleniyor. Firmanın 2019’dan beri sürdürdüğü hırdavat odaklı MakineUstası çalışması teknik eşleştirmelere örnek teşkil ediyor.
Uygulama süreci ve kurumsal bilgiler
Entegrasyon süreci belirli adımlarla devreye alınıyor:
- Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
- Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
- Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
- Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
- Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.
Performans ölçümünde salt konuşma adedi değil, doğrulanmış alışveriş verileri dikkate alınıyor. Sisteme dahil olmanın ürünlerin modellerde mutlaka önerileceği garantisini içermediği, proje maliyetlerinin mağaza veri sağlığına göre çıktığı açıklanıyor. Süreçle ilgili kapsamlı bilgi almak isteyenler fiberportglobal.com adresi üzerinden detayları inceleyebiliyor.
Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. çatısı altında 26 yıllık deneyimle hizmet veren Fiberport; sektörel otomasyonların yanı sıra entegrasyon, Linux sunucu, teknik SEO, yapay zeka ajanları ve RAG kurumsal arama yazılımları geliştiriyor.
İletişim Bilgileri:
Şirket: Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş.
Marka: Fiberport
Web sitesi: fiberportglobal.com
Telefon ve WhatsApp: 0212 259 0 259
E-posta: [email protected]
